Blik op ethiek

Lummelen
0 comments

Wanneer heb jij voor het laatst gelummeld?

Wanneer ben je voor het laatst echt helemaal de tijd vergeten?

Een bijpraat gesprek met iemand die werkzaam is bij een gemeente. We hadden een ongedwongen gesprek zonder duidelijk vooraf afgesproken doel. Eigenlijk een gesprek over van alles en nog niks… Niks wat je in het komende uur, de komende week zou kunnen toepassen, niks wat direct nut had.

Aan het einde van het gesprek gaf ze aan het lastig te vinden onder welk kopje ze ons gesprek moest plaatsen in het tijdschrijfsysteem: ons gesprek was niet direct nuttig voor een van haar projecten, was geen administratie of ‘pauze-tijd’. We waren het wel roerend eens dat ons gesprek waarde had gehad en het gaf ons beide sowieso veel energie. Ze was dan ook niet van plan om dit soort gesprekken niet meer te voeren, maar haar vraag was wel terecht:

Haar functie was weliswaar gericht op het stimuleren van creativiteit en innovatiekracht, maar hoe doe je dat binnen een zeer gestructureerde omgeving waarin bijvoorbeeld tijdschrijven nog zo belangrijk is?

Praktisch stelde ik haar voor om het kopje ‘lummeltijd’ op te nemen in het tijdschrijfsysteem. Om letterlijk ook in de systemen tijd en ruimte te maken om te lummelen. Want juist voor vraagstukken waar we niet direct een antwoord op kunnen vinden, voor de complexe vraagstukken van deze tijd, is lummeltijd ZO hard nodig.

Lummeltijd
‘We moeten broodnodig terug naar die kinderlijke, losse, ongedwongen blik op tijd’, zegt Alan Lightman, hoogleraar aan het Massachusetts Institute of Technology in een interview in het NRC. ‘We moeten weer tijd verspillen, tijd doorbrengen zonder een doel, waarbij je niets probeert te bereiken.’

En daar ben ik het roerend mee eens. Lummeltijd zorgt er voor dat je de deur naar je fantasie, openheid en verwondering kunt blijven vinden. Het helpt onze fantasie, het zorgt ervoor dat we eenvoudiger over weg kunnen met het niet-weten en juist vanuit dat niet-weten, vanuit die ruimte die er dan ontstaat, ontstaan er nieuwe dingen.

Lummelen is ook vertraagde tijd en geeft daarmee tijd om stil te staan bij wat je echt belangrijk vindt, wat jouw kernwaarden zijn, waar jij energie van krijgt. Niet bewust, om te gaan zitten en antwoorden te vinden op deze gezette tijd. Lummeltijd geeft ruimte om te laten ontstaan, om zaken aan de oppervlakte te laten komen.

Voor jezelf: waar je zelf (onbewust) mee bezig bent, waar je je over verwondert, waar je blij van wordt of juist niet.

Voor de organisatie: om tot inzichten, oplossingen te komen voor uitdagingen die je misschien helemaal nog niet voorzag. Om tot een inzicht te komen over een uitdaging waar je twee weken geleden nog over struikelde. Om je uit de waan van de dag te trekken en ‘even helemaal niks’ te hoeven.

Maar hoe dan?
Een mooi voorbeeld speelt zich af in de Provincie Brabant, waar een heel aantal ‘wet-houders’ (vertegenwoordigers van overheden, de cultuursector, onderwijs en ondernemers) de ‘Wet op behoud van Creativiteit’ hebben ondertekend. Een wet waarin ook expliciet aandacht is voor lummeltijd. Zij vinden allemaal dat creativiteit, en ook lummeltijd, belangrijk is voor het creëren van een mooie toekomst van Brabant. Dit is natuurlijk één manier: als organisatie lummeltijd letterlijk omarmen en daar ruimte voor maken.

Maar lummeltijd begint in eerste instantie (ook) bij jezelf: gun jezelf lummeltijd! Tijd die niet direct gericht is op resultaat. Creëer ruimte om te lummelen, ook al voel je die ruimte nu niet. Dan heb je ‘em misschien juist nu wel meer dan ooit nodig…

Al heb je op je werk 8 vergaderingen per dag, maak ruimte, plan lummeltijd in. Bekijk je tijd als een spaarzaam goed: waar besteed ik mijn tijd aan? Druk ik klakkeloos op accepteren als ik een vergaderverzoek krijg? Of stel ik mezelf de vraag: Is dit overleg echt waardevol? En hoe zit dat eigenlijk met standaard een uur inplannen voor een overleg? Kan het ook niet in drie kwartier? Of in een half uur?

Lummeltijd begint met de bewustwording dat het geen tijd is die nog ‘boven op je werk’ erbij komt, maar ook een belangrijk onderdeel van je werk is. Laten we er samen voor zorgen dat lummelen algemeen geaccepteerd wordt, juist ook op het werk. Dus vraag eens niet aan je collega: ‘lekker druk zeker, met project y?’ maar vraag juist eens: ‘Heb je nog lekker gelummeld de laatste tijd’?

 

Over lummelen gesproken: de komende weken ga ik lekker lummelen in afwachting van ons tweede kindje. Ook daarna neem ik de tijd en ruimte voor mijzelf en onze kindjes: ik ga voor onbepaalde tijd met verlof. Ik hoop je daarna weer te ontmoeten!

———————————————————————————————————————————————————————————————–

Verder lezen

Het hele interview met Alan Lightman vind je hier.

Meer over de ‘Wet op behoud van creativiteit’.

Comments are closed.